آفريده‌ايم ، و به سوى ما باز گشت نخواهيد كرد « ؟ ! ( * ( أَ فَحَسِبْتُمْ أَنَّما خَلَقْناكُمْ عَبَثاً وَأَنَّكُمْ إِلَيْنا لا تُرْجَعُونَ ) * ) . اين جمله كوتاه و پر معنى يكى از زنده ترين دلائل رستاخيز و حساب و جزاى اعمال را بيان مىكند ، و آن اينكه اگر راستى قيامت و معادى در كار نباشد زندگى دنيا عبث و بيهوده خواهد بود ، زيرا زندگى اين جهان با تمام مشكلاتى كه دارد و با اينهمه تشكيلات و مقدمات و برنامه هايى كه خدا براى آن چيده است اگر صرفا براى همين چند روز باشد بسيار پوچ و بى معنى مىباشد ، چنان كه در نكته‌ها شرح داده خواهد شد . و از آنجا كه اين گفتار يعنى عبث نبودن خلقت ، سخن مهمى است كه نياز به دليل محكم دارد در آيه بعد اضافه مىكند « خداوندى كه فرمانرواى حق است هيچ معبودى جز او نيست و پروردگار عرش كريم است برتر از آن است كه جهان هستى را بيهوده و بى هدف آفريده باشد » ( * ( فَتَعالَى اللَّه الْمَلِكُ الْحَقُّ لا إِله إِلَّا هُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْكَرِيمِ ) * ) . در واقع كسى كار پوچ و بى هدف مىكند كه جاهل و ناگاه ، يا ضعيف و ناتوان ، يا ذاتا وجودى باطل و بيهوده باشد ، اما خداوندى كه جامع تمام صفات كماليه است * ( ( اللَّه ) * ) . خداوندى كه فرمانروا و مالك همه عالم هستى است * ( ( الْمَلِكُ ) * ) . و خداوندى كه حق است و جز حق از او صادر نمىشود * ( ( الْحَقُّ ) * ) چگونه ممكن است آفرينش او عبث و بى هدف باشد . و اگر تصور شود كه ممكن است كسى او را از رسيدن به هدفش باز دارد با جمله * ( لا إِله إِلَّا هُوَ ) * ( هيچ خدايى جز او نيست ) آن را نفى مىكند و با تاكيد بر ربوبيت خداوند ( * ( رَبُّ الْعَرْشِ الْكَرِيمِ ) * ) كه مفهومش مالك مصلح است هدفدار